Codice
corrplot(R_EN, method = "shade", type = "lower", diag = TRUE,
tl.cex = 0.85, tl.col = "black",
title = "Correlazioni policoriche — E e N",
mar = c(0,0,2,0), addgrid.col = "white")Test per le organizzazioni - A.A. 2025/2026
Variabile Latente (o Costrutto o Fattore): È la caratteristica psicologica che vogliamo misurare, non osservabile direttamente (es. Intelligenza, Leadership, Stress).
Variabile Osservata (o Item o Indicatore): È la manifestazione empirica del costrutto; la risposta concreta fornita dal soggetto al test.
Varianza: Misura la dispersione dei dati. Il nostro obiettivo analitico è comprendere le fonti di questa variabilità.
Covarianza / Correlazione: Misura la tendenza di due variabili osservate a variare in modo congiunto.
| CFA | EFA | |
|---|---|---|
| Struttura | Specificata a priori | Emergente dai dati |
| Saturazioni | Quasi tutte fissate a 0 | Tutte libere |
| N. fattori | Fissato dalla teoria | Da determinare |
| Uso | Validazione | Esplorazione |
Il modello di misurazione è lo stesso: \[\mathbf{Y}_p = \boldsymbol{\mu} + \boldsymbol{\Lambda}\boldsymbol{\theta}_p + \boldsymbol{\varepsilon}_p\]
La differenza sta in \(\boldsymbol{\Lambda} \in \mathbb{R}^{I \times F}\): nella CFA la maggior parte degli elementi è fissata a 0; nell’EFA tutti sono liberi, ma questo genera indeterminatezza — per questo serve la rotazione.
Un modello statistico per essere stimabile deve essere identificato. L’identificazione dipende dalla quantità di informazione nota (i dati campionari) rispetto alle incognite da stimare (i parametri del modello).
Pensiamo a un sistema lineare come X + Y = 10. Senza ulteriori vincoli, esistono infinite combinazioni possibili per X e Y (modello sotto-identificato). Per far sì che l’algoritmo di stima converga verso una soluzione unica e valida, è necessario avere Gradi di Libertà (\(df\)) \(\ge 0\).
\[df = (\text{Informazioni note}) - (\text{Parametri da stimare})\]
I parametri del modello sono \(\zeta = \{\boldsymbol{\Lambda}, \boldsymbol{\Psi}, \boldsymbol{\Phi}\}\). Per identificare il modello bisogna fissare la scala di ogni LV. I due metodi sono equivalenti (stesso fit, stesso \(|\zeta|\)):
| Metodo | Cosa si fissa | \(|\zeta|\) |
|---|---|---|
| Indicatore-LV | \(\lambda_1 = 1\) per ogni fattore | \((I-F) + I + \dfrac{F(F+1)}{2}\) |
| Standardizzazione LV | \(\text{Var}(\theta)=1\) per ogni fattore | \(2I + \dfrac{F(F-1)}{2}\) |
\[df = \frac{I(I+1)}{2} - |\zeta|\]
Le soglie \(\tau\) entrano sia nell’informazione disponibile sia nei parametri. L’informazione è \(\dfrac{I(I-1)}{2} + I(k-1)\), e si aggiungono \(I(k-1)\) soglie a \(|\zeta|\).
La soluzione non ruotata ha un primo fattore generale difficile da interpretare. La rotazione cerca la simple structure (ogni item carica alto su un solo fattore).
Iniziare sempre con rotazione obliqua (oblimin): i costrutti psicologici raramente sono indipendenti.
| Criterio | Logica | |
|---|---|---|
| Kaiser (\(\lambda > 1\)) | Fattore spiega più di 1 item | |
| Scree plot | “Gomito” della curva degli autovalori | |
| Parallel Analysis | Autovalore reale > 95° pct. di dati casuali | |
| MAP | Minimizza la correlazione residua |
Usarli insieme.
lavaancorrplot(R_EN, method = "shade", type = "lower", diag = TRUE,
tl.cex = 0.85, tl.col = "black",
title = "Correlazioni policoriche — E e N",
mar = c(0,0,2,0), addgrid.col = "white")Nella CFA il ricercatore specifica esattamente la struttura attesa. In lavaan, l’operatore =~ definisce la relazione tra fattore e indicatori (si legge “è misurato da”).
Ipotizziamo formalmente che i primi 5 item misurino l’Estroversione e gli altri 5 il Neuroticismo (Consc).
ipotesi_teorica <- '
Estro =~ E1 + E2 + E3 + E4 + E5
Neuro =~ N1 + N2 + N3 + N4 + N5
'
# Standardizzazione LV: Var(theta) = 1, tutte le saturazioni libere
m <- cfa(model = ipotesi_teorica, std.lv = TRUE, data = items_EN)
# Ispezione dei parametri
kableExtra::kable(parTable(m))| id | lhs | op | rhs | user | block | group | free | ustart | exo | label | plabel | start | est | se |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Estro | =~ | E1 | 1 | 1 | 1 | 1 | NA | 0 | .p1. | 0.9917269 | 0.9782456 | 0.0328339 | |
| 2 | Estro | =~ | E2 | 1 | 1 | 1 | 2 | NA | 0 | .p2. | 1.2110579 | 1.2090714 | 0.0311379 | |
| 3 | Estro | =~ | E3 | 1 | 1 | 1 | 3 | NA | 0 | .p3. | 0.7591175 | 0.7566357 | 0.0275199 | |
| 4 | Estro | =~ | E4 | 1 | 1 | 1 | 4 | NA | 0 | .p4. | 1.0091061 | 1.0227263 | 0.0286815 | |
| 5 | Estro | =~ | E5 | 1 | 1 | 1 | 5 | NA | 0 | .p5. | 0.6826180 | 0.6812173 | 0.0276531 | |
| 6 | Neuro | =~ | N1 | 1 | 1 | 1 | 6 | NA | 0 | .p6. | 1.3268890 | 1.2819913 | 0.0276274 | |
| 7 | Neuro | =~ | N2 | 1 | 1 | 1 | 7 | NA | 0 | .p7. | 1.2506246 | 1.2232390 | 0.0269351 | |
| 8 | Neuro | =~ | N3 | 1 | 1 | 1 | 8 | NA | 0 | .p8. | 1.1286286 | 1.1493861 | 0.0290740 | |
| 9 | Neuro | =~ | N4 | 1 | 1 | 1 | 9 | NA | 0 | .p9. | 0.8759866 | 0.8951859 | 0.0304099 | |
| 10 | Neuro | =~ | N5 | 1 | 1 | 1 | 10 | NA | 0 | .p10. | 0.7878745 | 0.8216915 | 0.0319477 | |
| 11 | E1 | ~~ | E1 | 0 | 1 | 1 | 11 | NA | 0 | .p11. | 1.3348359 | 1.7127080 | 0.0562443 | |
| 12 | E2 | ~~ | E2 | 0 | 1 | 1 | 12 | NA | 0 | .p12. | 1.3005476 | 1.1392413 | 0.0498260 | |
| 13 | E3 | ~~ | E3 | 0 | 1 | 1 | 13 | NA | 0 | .p13. | 0.9161247 | 1.2597518 | 0.0399288 | |
| 14 | E4 | ~~ | E4 | 0 | 1 | 1 | 14 | NA | 0 | .p14. | 1.0757240 | 1.1054784 | 0.0420982 | |
| 15 | E5 | ~~ | E5 | 0 | 1 | 1 | 15 | NA | 0 | .p15. | 0.8990789 | 1.3341019 | 0.0408510 | |
| 16 | N1 | ~~ | N1 | 0 | 1 | 1 | 16 | NA | 0 | .p16. | 1.2471463 | 0.8507921 | 0.0370063 | |
| 17 | N2 | ~~ | N2 | 0 | 1 | 1 | 17 | NA | 0 | .p17. | 1.1723146 | 0.8483165 | 0.0352282 | |
| 18 | N3 | ~~ | N3 | 0 | 1 | 1 | 18 | NA | 0 | .p18. | 1.2763971 | 1.2317081 | 0.0424897 | |
| 19 | N4 | ~~ | N4 | 0 | 1 | 1 | 19 | NA | 0 | .p19. | 1.2373846 | 1.6734096 | 0.0506349 | |
| 20 | N5 | ~~ | N5 | 0 | 1 | 1 | 20 | NA | 0 | .p20. | 1.3117897 | 1.9484031 | 0.0574337 | |
| 21 | Estro | ~~ | Estro | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p21. | 1.0000000 | 1.0000000 | 0.0000000 | |
| 22 | Neuro | ~~ | Neuro | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p22. | 1.0000000 | 1.0000000 | 0.0000000 | |
| 23 | Estro | ~~ | Neuro | 0 | 1 | 1 | 21 | NA | 0 | .p23. | 0.0000000 | -0.2590408 | 0.0227282 |
| Simbolo | Significato |
|---|---|
=~ |
Factor loading (saturazione \(\lambda_i\)) |
~~ |
Varianza/covarianza |
user = 1 |
Parametro stimato stabilito dall’utente |
user = 0 |
Parametro stimato NON stabilito dall’utente |
ustart = 1 |
Constraint sulla stima dei parametri - Non vengono stimati, vengono stabiliti a priorio per settare la metrica |
free = 0 |
Parametri che non vengono stimati |
free != 0 |
Parametri che vengono stimati |
start |
Valore iniziale del parametro usato come punto di partenza della stima |
est |
Stima ottenuta attraverso gli algoritmi di ottimizzazione |
# Indicatore-LV: lambda_1 = 1, Var(theta) stimata
mv <- cfa(model = ipotesi_teorica, std.lv = FALSE, data = items_EN)
kableExtra::kable(parTable(mv))| id | lhs | op | rhs | user | block | group | free | ustart | exo | label | plabel | start | est | se |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Estro | =~ | E1 | 1 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p1. | 1.0000000 | 1.0000000 | 0.0000000 | |
| 2 | Estro | =~ | E2 | 1 | 1 | 1 | 1 | NA | 0 | .p2. | 1.2211607 | 1.2359602 | 0.0477642 | |
| 3 | Estro | =~ | E3 | 1 | 1 | 1 | 2 | NA | 0 | .p3. | 0.7654502 | 0.7734633 | 0.0354549 | |
| 4 | Estro | =~ | E4 | 1 | 1 | 1 | 3 | NA | 0 | .p4. | 1.0175242 | 1.0454714 | 0.0416067 | |
| 5 | Estro | =~ | E5 | 1 | 1 | 1 | 4 | NA | 0 | .p5. | 0.6883125 | 0.6963674 | 0.0342833 | |
| 6 | Neuro | =~ | N1 | 1 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p6. | 1.0000000 | 1.0000000 | 0.0000000 | |
| 7 | Neuro | =~ | N2 | 1 | 1 | 1 | 5 | NA | 0 | .p7. | 0.9425239 | 0.9541704 | 0.0238825 | |
| 8 | Neuro | =~ | N3 | 1 | 1 | 1 | 6 | NA | 0 | .p8. | 0.8505826 | 0.8965627 | 0.0246851 | |
| 9 | Neuro | =~ | N4 | 1 | 1 | 1 | 7 | NA | 0 | .p9. | 0.6601808 | 0.6982780 | 0.0248170 | |
| 10 | Neuro | =~ | N5 | 1 | 1 | 1 | 8 | NA | 0 | .p10. | 0.5937757 | 0.6409505 | 0.0257928 | |
| 11 | E1 | ~~ | E1 | 0 | 1 | 1 | 9 | NA | 0 | .p11. | 1.3348359 | 1.7127143 | 0.0562444 | |
| 12 | E2 | ~~ | E2 | 0 | 1 | 1 | 10 | NA | 0 | .p12. | 1.3005476 | 1.1392416 | 0.0498261 | |
| 13 | E3 | ~~ | E3 | 0 | 1 | 1 | 11 | NA | 0 | .p13. | 0.9161247 | 1.2597507 | 0.0399288 | |
| 14 | E4 | ~~ | E4 | 0 | 1 | 1 | 12 | NA | 0 | .p14. | 1.0757240 | 1.1054792 | 0.0420982 | |
| 15 | E5 | ~~ | E5 | 0 | 1 | 1 | 13 | NA | 0 | .p15. | 0.8990789 | 1.3340991 | 0.0408509 | |
| 16 | N1 | ~~ | N1 | 0 | 1 | 1 | 14 | NA | 0 | .p16. | 1.2471463 | 0.8507902 | 0.0370062 | |
| 17 | N2 | ~~ | N2 | 0 | 1 | 1 | 15 | NA | 0 | .p17. | 1.1723146 | 0.8483198 | 0.0352282 | |
| 18 | N3 | ~~ | N3 | 0 | 1 | 1 | 16 | NA | 0 | .p18. | 1.2763971 | 1.2317090 | 0.0424897 | |
| 19 | N4 | ~~ | N4 | 0 | 1 | 1 | 17 | NA | 0 | .p19. | 1.2373846 | 1.6734085 | 0.0506349 | |
| 20 | N5 | ~~ | N5 | 0 | 1 | 1 | 18 | NA | 0 | .p20. | 1.3117897 | 1.9484016 | 0.0574336 | |
| 21 | Estro | ~~ | Estro | 0 | 1 | 1 | 19 | NA | 0 | .p21. | 0.0500000 | 0.9569656 | 0.0642393 | |
| 22 | Neuro | ~~ | Neuro | 0 | 1 | 1 | 20 | NA | 0 | .p22. | 0.0500000 | 1.6435005 | 0.0708361 | |
| 23 | Estro | ~~ | Neuro | 0 | 1 | 1 | 21 | NA | 0 | .p23. | 0.0000000 | -0.3248637 | 0.0324518 |
Entrambi stimano 21 parametri liberi. Cosa cambia tra i due output?
semPaths(m, whatLabels = "est", edge.label.cex = 0.8, layout = "tree2")semPaths(m, whatLabels = "std", edge.label.cex = 0.8, layout = "tree2")est = saturazioni nella scala degli item (semi-standardizzate, LV con varianza 1). std = completamente standardizzate: \(\lambda^{Std} = \lambda / \sqrt{\lambda^2 + Var(\varepsilon)}\).
Esempio E1 (\(\hat\lambda = 0.978\), \(Var(\varepsilon) = 1.713\)): \(\lambda^{Std} = 0.978/\sqrt{2.669} = 0.60\)
I valori sotto gli item sono l’unicità standardizzata: \(1 - 0.60^2 = 0.64\).
La covarianza –0.259 nel summary coincide con la correlazione –0.26 nel plot perché con std.lv = TRUE le LV hanno già varianza 1.
summary(m, fit.measures = TRUE)lavaan 0.6-21 ended normally after 21 iterations
Estimator ML
Optimization method NLMINB
Number of model parameters 21
Used Total
Number of observations 2617 2800
Model Test User Model:
Test statistic 1026.982
Degrees of freedom 34
P-value (Chi-square) 0.000
Model Test Baseline Model:
Test statistic 8233.554
Degrees of freedom 45
P-value 0.000
User Model versus Baseline Model:
Comparative Fit Index (CFI) 0.879
Tucker-Lewis Index (TLI) 0.840
Loglikelihood and Information Criteria:
Loglikelihood user model (H0) -44613.780
Loglikelihood unrestricted model (H1) -44100.289
Akaike (AIC) 89269.561
Bayesian (BIC) 89392.826
Sample-size adjusted Bayesian (SABIC) 89326.103
Root Mean Square Error of Approximation:
RMSEA 0.106
90 Percent confidence interval - lower 0.100
90 Percent confidence interval - upper 0.111
P-value H_0: RMSEA <= 0.050 0.000
P-value H_0: RMSEA >= 0.080 1.000
Standardized Root Mean Square Residual:
SRMR 0.076
Parameter Estimates:
Standard errors Standard
Information Expected
Information saturated (h1) model Structured
Latent Variables:
Estimate Std.Err z-value P(>|z|)
Estro =~
E1 0.978 0.033 29.794 0.000
E2 1.209 0.031 38.830 0.000
E3 0.757 0.028 27.494 0.000
E4 1.023 0.029 35.658 0.000
E5 0.681 0.028 24.634 0.000
Neuro =~
N1 1.282 0.028 46.403 0.000
N2 1.223 0.027 45.414 0.000
N3 1.149 0.029 39.533 0.000
N4 0.895 0.030 29.437 0.000
N5 0.822 0.032 25.720 0.000
Covariances:
Estimate Std.Err z-value P(>|z|)
Estro ~~
Neuro -0.259 0.023 -11.397 0.000
Variances:
Estimate Std.Err z-value P(>|z|)
.E1 1.713 0.056 30.451 0.000
.E2 1.139 0.050 22.864 0.000
.E3 1.260 0.040 31.550 0.000
.E4 1.105 0.042 26.260 0.000
.E5 1.334 0.041 32.658 0.000
.N1 0.851 0.037 22.990 0.000
.N2 0.848 0.035 24.081 0.000
.N3 1.232 0.042 28.988 0.000
.N4 1.673 0.051 33.049 0.000
.N5 1.948 0.057 33.924 0.000
Estro 1.000
Neuro 1.000
| Indice | Soglie |
|---|---|
| \(\chi^2\) | \(p > .05\) (raro con \(n\) grande) |
| RMSEA | \(\leq .05\) ottimo, \(\leq .08\) acc. |
| CFI | \(\geq .95\) ottimo, \(\geq .90\) acc. |
| TLI | \(\geq .95\) ottimo, \(\geq .90\) acc. |
MA… Cosa ci stiamo dimenticando?
Gli item sono in scala ordinale…
m_ord <- cfa(model = ipotesi_teorica, std.lv = TRUE,
data = items_EN, ordered = TRUE)
kableExtra::kable(parTable(m_ord))| id | lhs | op | rhs | user | block | group | free | ustart | exo | label | plabel | start | est | se |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Estro | =~ | E1 | 1 | 1 | 1 | 1 | NA | 0 | .p1. | 0.6448646 | 0.6093683 | 0.0145502 | |
| 2 | Estro | =~ | E2 | 1 | 1 | 1 | 2 | NA | 0 | .p2. | 0.7888390 | 0.8231274 | 0.0110195 | |
| 3 | Estro | =~ | E3 | 1 | 1 | 1 | 3 | NA | 0 | .p3. | 0.5903545 | 0.5795950 | 0.0152120 | |
| 4 | Estro | =~ | E4 | 1 | 1 | 1 | 4 | NA | 0 | .p4. | 0.7374450 | 0.7422890 | 0.0122485 | |
| 5 | Estro | =~ | E5 | 1 | 1 | 1 | 5 | NA | 0 | .p5. | 0.5328512 | 0.5314755 | 0.0159925 | |
| 6 | Neuro | =~ | N1 | 1 | 1 | 1 | 6 | NA | 0 | .p6. | 0.8802716 | 0.8512933 | 0.0081843 | |
| 7 | Neuro | =~ | N2 | 1 | 1 | 1 | 7 | NA | 0 | .p7. | 0.8522236 | 0.8315995 | 0.0084134 | |
| 8 | Neuro | =~ | N3 | 1 | 1 | 1 | 8 | NA | 0 | .p8. | 0.7362819 | 0.7457156 | 0.0096408 | |
| 9 | Neuro | =~ | N4 | 1 | 1 | 1 | 9 | NA | 0 | .p9. | 0.5800084 | 0.6692959 | 0.0124561 | |
| 10 | Neuro | =~ | N5 | 1 | 1 | 1 | 10 | NA | 0 | .p10. | 0.5083819 | 0.5613541 | 0.0145529 | |
| 11 | E1 | | | t1 | 0 | 1 | 1 | 11 | NA | 0 | .p11. | -1.3562817 | -1.3562817 | 0.0347412 | |
| 12 | E1 | | | t2 | 0 | 1 | 1 | 12 | NA | 0 | .p12. | -0.7744407 | -0.7744407 | 0.0273712 | |
| 13 | E1 | | | t3 | 0 | 1 | 1 | 13 | NA | 0 | .p13. | -0.2979225 | -0.2979225 | 0.0249035 | |
| 14 | E1 | | | t4 | 0 | 1 | 1 | 14 | NA | 0 | .p14. | 0.0646983 | 0.0646983 | 0.0245229 | |
| 15 | E1 | | | t5 | 0 | 1 | 1 | 15 | NA | 0 | .p15. | 0.7088616 | 0.7088616 | 0.0268784 | |
| 16 | E2 | | | t1 | 0 | 1 | 1 | 16 | NA | 0 | .p16. | -1.3165142 | -1.3165142 | 0.0340222 | |
| 17 | E2 | | | t2 | 0 | 1 | 1 | 17 | NA | 0 | .p17. | -0.7299538 | -0.7299538 | 0.0270309 | |
| 18 | E2 | | | t3 | 0 | 1 | 1 | 18 | NA | 0 | .p18. | -0.1378836 | -0.1378836 | 0.0245891 | |
| 19 | E2 | | | t4 | 0 | 1 | 1 | 19 | NA | 0 | .p19. | 0.1718134 | 0.1718134 | 0.0246361 | |
| 20 | E2 | | | t5 | 0 | 1 | 1 | 20 | NA | 0 | .p20. | 0.8684028 | 0.8684028 | 0.0281766 | |
| 21 | E3 | | | t1 | 0 | 1 | 1 | 21 | NA | 0 | .p21. | -1.6014132 | -1.6014132 | 0.0401527 | |
| 22 | E3 | | | t2 | 0 | 1 | 1 | 22 | NA | 0 | .p22. | -0.9987387 | -0.9987387 | 0.0295069 | |
| 23 | E3 | | | t3 | 0 | 1 | 1 | 23 | NA | 0 | .p23. | -0.5037401 | -0.5037401 | 0.0256683 | |
| 24 | E3 | | | t4 | 0 | 1 | 1 | 24 | NA | 0 | .p24. | 0.2739749 | 0.2739749 | 0.0248414 | |
| 25 | E3 | | | t5 | 0 | 1 | 1 | 25 | NA | 0 | .p25. | 1.1376800 | 1.1376800 | 0.0312357 | |
| 26 | E4 | | | t1 | 0 | 1 | 1 | 26 | NA | 0 | .p26. | -1.6260651 | -1.6260651 | 0.0408044 | |
| 27 | E4 | | | t2 | 0 | 1 | 1 | 27 | NA | 0 | .p27. | -1.0472284 | -1.0472284 | 0.0300714 | |
| 28 | E4 | | | t3 | 0 | 1 | 1 | 28 | NA | 0 | .p28. | -0.6990444 | -0.6990444 | 0.0268093 | |
| 29 | E4 | | | t4 | 0 | 1 | 1 | 29 | NA | 0 | .p29. | -0.2482073 | -0.2482073 | 0.0247805 | |
| 30 | E4 | | | t5 | 0 | 1 | 1 | 30 | NA | 0 | .p30. | 0.6403090 | 0.6403090 | 0.0264202 | |
| 31 | E5 | | | t1 | 0 | 1 | 1 | 31 | NA | 0 | .p31. | -1.8050060 | -1.8050060 | 0.0462625 | |
| 32 | E5 | | | t2 | 0 | 1 | 1 | 32 | NA | 0 | .p32. | -1.1904857 | -1.1904857 | 0.0319876 | |
| 33 | E5 | | | t3 | 0 | 1 | 1 | 33 | NA | 0 | .p33. | -0.7757341 | -0.7757341 | 0.0273814 | |
| 34 | E5 | | | t4 | 0 | 1 | 1 | 34 | NA | 0 | .p34. | -0.1504655 | -0.1504655 | 0.0246053 | |
| 35 | E5 | | | t5 | 0 | 1 | 1 | 35 | NA | 0 | .p35. | 0.7757341 | 0.7757341 | 0.0273814 | |
| 36 | N1 | | | t1 | 0 | 1 | 1 | 36 | NA | 0 | .p36. | -0.7199882 | -0.7199882 | 0.0269582 | |
| 37 | N1 | | | t2 | 0 | 1 | 1 | 37 | NA | 0 | .p37. | -0.0694982 | -0.0694982 | 0.0245257 | |
| 38 | N1 | | | t3 | 0 | 1 | 1 | 38 | NA | 0 | .p38. | 0.3159952 | 0.3159952 | 0.0249540 | |
| 39 | N1 | | | t4 | 0 | 1 | 1 | 39 | NA | 0 | .p39. | 0.8656132 | 0.8656132 | 0.0281509 | |
| 40 | N1 | | | t5 | 0 | 1 | 1 | 40 | NA | 0 | .p40. | 1.4566811 | 1.4566811 | 0.0367408 | |
| 41 | N2 | | | t1 | 0 | 1 | 1 | 41 | NA | 0 | .p41. | -1.1827393 | -1.1827393 | 0.0318738 | |
| 42 | N2 | | | t2 | 0 | 1 | 1 | 42 | NA | 0 | .p42. | -0.4972264 | -0.4972264 | 0.0256375 | |
| 43 | N2 | | | t3 | 0 | 1 | 1 | 43 | NA | 0 | .p43. | -0.1108554 | -0.1108554 | 0.0245590 | |
| 44 | N2 | | | t4 | 0 | 1 | 1 | 44 | NA | 0 | .p44. | 0.5533066 | 0.5533066 | 0.0259173 | |
| 45 | N2 | | | t5 | 0 | 1 | 1 | 45 | NA | 0 | .p45. | 1.2510163 | 1.2510163 | 0.0329205 | |
| 46 | N3 | | | t1 | 0 | 1 | 1 | 46 | NA | 0 | .p46. | -0.9271661 | -0.9271661 | 0.0287441 | |
| 47 | N3 | | | t2 | 0 | 1 | 1 | 47 | NA | 0 | .p47. | -0.2373560 | -0.2373560 | 0.0247567 | |
| 48 | N3 | | | t3 | 0 | 1 | 1 | 48 | NA | 0 | .p48. | 0.0925621 | 0.0925621 | 0.0245424 | |
| 49 | N3 | | | t4 | 0 | 1 | 1 | 49 | NA | 0 | .p49. | 0.6784029 | 0.6784029 | 0.0266678 | |
| 50 | N3 | | | t5 | 0 | 1 | 1 | 50 | NA | 0 | .p50. | 1.3349654 | 1.3349654 | 0.0343509 | |
| 51 | N4 | | | t1 | 0 | 1 | 1 | 51 | NA | 0 | .p51. | -0.9585383 | -0.9585383 | 0.0290685 | |
| 52 | N4 | | | t2 | 0 | 1 | 1 | 52 | NA | 0 | .p52. | -0.2334171 | -0.2334171 | 0.0247484 | |
| 53 | N4 | | | t3 | 0 | 1 | 1 | 53 | NA | 0 | .p53. | 0.1369167 | 0.1369167 | 0.0245879 | |
| 54 | N4 | | | t4 | 0 | 1 | 1 | 54 | NA | 0 | .p54. | 0.7399925 | 0.7399925 | 0.0271055 | |
| 55 | N4 | | | t5 | 0 | 1 | 1 | 55 | NA | 0 | .p55. | 1.3256834 | 1.3256834 | 0.0341845 | |
| 56 | N5 | | | t1 | 0 | 1 | 1 | 56 | NA | 0 | .p56. | -0.7224728 | -0.7224728 | 0.0269762 | |
| 57 | N5 | | | t2 | 0 | 1 | 1 | 57 | NA | 0 | .p57. | -0.0618191 | -0.0618191 | 0.0245213 | |
| 58 | N5 | | | t3 | 0 | 1 | 1 | 58 | NA | 0 | .p58. | 0.2839332 | 0.2839332 | 0.0248666 | |
| 59 | N5 | | | t4 | 0 | 1 | 1 | 59 | NA | 0 | .p59. | 0.8178366 | 0.8178366 | 0.0277281 | |
| 60 | N5 | | | t5 | 0 | 1 | 1 | 60 | NA | 0 | .p60. | 1.3586885 | 1.3586885 | 0.0347860 | |
| 61 | E1 | ~~ | E1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p61. | 1.0000000 | 0.6286703 | 0.0000000 | |
| 62 | E2 | ~~ | E2 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p62. | 1.0000000 | 0.3224613 | 0.0000000 | |
| 63 | E3 | ~~ | E3 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p63. | 1.0000000 | 0.6640697 | 0.0000000 | |
| 64 | E4 | ~~ | E4 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p64. | 1.0000000 | 0.4490071 | 0.0000000 | |
| 65 | E5 | ~~ | E5 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p65. | 1.0000000 | 0.7175338 | 0.0000000 | |
| 66 | N1 | ~~ | N1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p66. | 1.0000000 | 0.2752997 | 0.0000000 | |
| 67 | N2 | ~~ | N2 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p67. | 1.0000000 | 0.3084423 | 0.0000000 | |
| 68 | N3 | ~~ | N3 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p68. | 1.0000000 | 0.4439083 | 0.0000000 | |
| 69 | N4 | ~~ | N4 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p69. | 1.0000000 | 0.5520430 | 0.0000000 | |
| 70 | N5 | ~~ | N5 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p70. | 1.0000000 | 0.6848816 | 0.0000000 | |
| 71 | Estro | ~~ | Estro | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p71. | 1.0000000 | 1.0000000 | 0.0000000 | |
| 72 | Neuro | ~~ | Neuro | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p72. | 1.0000000 | 1.0000000 | 0.0000000 | |
| 73 | Estro | ~~ | Neuro | 0 | 1 | 1 | 61 | NA | 0 | .p73. | 0.0000000 | -0.2942681 | 0.0199645 | |
| 74 | E1 | ~*~ | E1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p74. | 1.0000000 | 1.0000000 | 0.0000000 | |
| 75 | E2 | ~*~ | E2 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p75. | 1.0000000 | 1.0000000 | 0.0000000 | |
| 76 | E3 | ~*~ | E3 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p76. | 1.0000000 | 1.0000000 | 0.0000000 | |
| 77 | E4 | ~*~ | E4 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p77. | 1.0000000 | 1.0000000 | 0.0000000 | |
| 78 | E5 | ~*~ | E5 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p78. | 1.0000000 | 1.0000000 | 0.0000000 | |
| 79 | N1 | ~*~ | N1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p79. | 1.0000000 | 1.0000000 | 0.0000000 | |
| 80 | N2 | ~*~ | N2 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p80. | 1.0000000 | 1.0000000 | 0.0000000 | |
| 81 | N3 | ~*~ | N3 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p81. | 1.0000000 | 1.0000000 | 0.0000000 | |
| 82 | N4 | ~*~ | N4 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p82. | 1.0000000 | 1.0000000 | 0.0000000 | |
| 83 | N5 | ~*~ | N5 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | .p83. | 1.0000000 | 1.0000000 | 0.0000000 | |
| 84 | E1 | ~1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | .p84. | 0.0000000 | 0.0000000 | 0.0000000 | ||
| 85 | E2 | ~1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | .p85. | 0.0000000 | 0.0000000 | 0.0000000 | ||
| 86 | E3 | ~1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | .p86. | 0.0000000 | 0.0000000 | 0.0000000 | ||
| 87 | E4 | ~1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | .p87. | 0.0000000 | 0.0000000 | 0.0000000 | ||
| 88 | E5 | ~1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | .p88. | 0.0000000 | 0.0000000 | 0.0000000 | ||
| 89 | N1 | ~1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | .p89. | 0.0000000 | 0.0000000 | 0.0000000 | ||
| 90 | N2 | ~1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | .p90. | 0.0000000 | 0.0000000 | 0.0000000 | ||
| 91 | N3 | ~1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | .p91. | 0.0000000 | 0.0000000 | 0.0000000 | ||
| 92 | N4 | ~1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | .p92. | 0.0000000 | 0.0000000 | 0.0000000 | ||
| 93 | N5 | ~1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | .p93. | 0.0000000 | 0.0000000 | 0.0000000 | ||
| 94 | Estro | ~1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | .p94. | 0.0000000 | 0.0000000 | 0.0000000 | ||
| 95 | Neuro | ~1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | .p95. | 0.0000000 | 0.0000000 | 0.0000000 |
Cosa notate di diverso rispetto al modello senza ordered = TRUE? Numero di parametri, tipo di righe nella tabella, metodo di stima.
semPaths(m_ord, whatLabels = "std", edge.label.cex = .9,
layout = "tree3", intercepts = FALSE)La classe è divisa in due gruppi che analizzano lo stesso dataset con approcci diversi.
Scoprite la struttura lasciando emergere dai dati.
Specificate e testate un modello basato sul testo degli item.